Dekalog dobrego nauczyciela

By 2 października 2014 Marzec 31st, 2015 KĄCIK CZYTELNICZY

Słaby nauczyciel – opowiada.

Dobry nauczyciel – wyjaśnia.

Bardzo dobry nauczyciel – demonstruje.

Genialny nauczyciel – inspiruje.”  

/ William Arthur Ward /

Dekalog dobrego nauczyciela

Opierając się na własnej kilkuletniej praktyce pracy z dziećmi, młodzieżą, a także osobami dorosłymi, obserwacji kolegów i koleżanek, wiem że nauczanie jest dziś jednym z najbardziej skomplikowanych zadań. Wymaga ono szerokiej wiedzy z przedmiotu, programów nauczania i standardów. Entuzjazm, opiekuńcza postawa i miłości do nauki, a przede wszystkim pragnienie, aby coś zmienić w życiu ludzi tym kierować się powinien każdy Dobry nauczyciel. Odnaleźć te wszystkie cechy i umieć je wdrożyć w życie to prawdziwa sztuka. Chodzi nie tylko o motywowanie do nauki, ale uczenia, jak się uczyć i robić to w sposób, który jest istotny, znaczący i niezapomniany. To o dbanie o swój warsztat zawodowy i o pasję do niego.

Dobre nauczanie nie zawsze posiada stały porządek i jest sztywne, ale powinno być elastyczne, płynne, eksperymentalne, zmieniać się pod katem otoczenia i potrzeb otoczenia. Doświadczanie przyjemności i dobra zabawa także powinna ją cechować. Ćwiczyć swoje rzemiosło nie dla pieniędzy ani z przymusu, ale dlatego, że to naprawdę cieszy – to esencja bycia Dobrym nauczycielem.

Poniżej kilkanaście moich zasad zdefiniowanych w 5 obszarach: indywidualizacji, poglądowości, stopniowania trudności, elastyczności oraz wiązania teorii z praktyką.

1. Zasada indywidualizacji:

Pamiętaj uczeń to też człowiek

Pamiętaj uczeń to jednostka w pełni autonomiczna

Pamiętaj uczeń sam może kształtować i decydować o swoim losie

Pamiętaj uczeń ma prawo do wewnętrznej i zewnętrznej wolności i niezależności

Pamiętaj uczeń ma prawo do odrębności świata myśli, wartości i przeżyć

Pamiętaj o indywidualnych zainteresowaniach

Pamiętaj o indywidualnych warunkach

Pamiętaj, że każdy uczeń jest tak samo ważny i zasługuje na Twoje zainteresowanie

Szanuj jego i swoją godność

Szanuj jego i swoją wartość osobistą

Szanuj jego niepowtarzalność i umiej ją docenić i wykorzystać

Pozwól mu być szczerym i sam taki bądź

Pozwól mu być autentycznym i sam taki bądź

Pozwól mu być otwartym i sam taki bądź

Pozwól budować się tożsamości i indywidualności

Nie lekceważ indywidualnych potrzeb

Nie lekceważ trudności i ograniczeń

Nie traktuj ucznia jak przedmiot procesu nauczania

Nie traktuj ucznia jako leniwego, złego, niezdolnego, kalekiego, nie zawsze musi mieć dobry nastrój

Przyznaj sobie i innym prawo do realizacji własnych potrzeb i interesów.

2. Zasada poglądowości:

Pamiętaj wprowadzając temat, zaprezentuj go nie tylko w sposób werbalny

Pamiętaj uczeń sam może kształtować swoje wyobrażenie na dany temat, uszanuj to

Pamiętaj sukces Twojego ucznia jest Twoim sukcesem

Pamiętaj nie masz władzy absolutnej

Przyznaj sobie i innym prawo do realizacji własnych potrzeb i interesów

Daj możliwość mówienia

Daj możliwość słuchania

Daj możliwość bycia słuchanym

Daj szansę poprawy

Akceptuj go bezwarunkowo

Akceptuj jego uczucia

Akceptuj jego opinie i poglądy

Nagradzaj i ośmielaj gdy potrzeba

Nie wyśmiewaj w nadziei na zmobilizowanie go

Nie lekceważ trudności i ograniczeń

Ustalcie granice swoich możliwości i potrzeb.

3. Zasada stopniowania trudności:

Pamiętaj ucznia wystarczy pobudzić do działania reszta pójdzie sama

Pamiętaj uczeń tak jak my lubi ciekawe i intrygujące wyzwania

Poddawaj się autorefleksji pedagogicznej

Wyjdź naprzeciw inicjatywom innych

Bądź kompetentny

Słuchaj aktywnie

Stwarzaj sytuacje do wymiany zdań

Znajdź dla niego czas

Ustalcie granice preferencji, możliwości i potrzeb

Bacznie obserwuj i dostrzegaj wszelkie zmiany

Rozważnie wprowadzaj zmiany

Bądź sprawiedliwy

Pomagaj z rozwagą

Nie spodziewa się, że kłopoty ucznia rozwiążą się same bez pomocy, jego problem to Twój problem

Nie lekceważ indywidualnych potrzeb, ale dostosuj program i pomoce do nich

Pamiętaj, że co nas nie zabije to nas wzmocni – ale bez przesady

Daj szansę poprawy.

4. Zasada elastyczności:

Akceptuj ucznia takim jaki jest

Akceptuj jego uczucia

Akceptuj jego poglądy i opinie

Bądź życzliwy, ciepły, słowny

Bądź mobilny

Bądź lojalny wobec siebie i innych

Bądź empatyczny

Bądź rozsądny i opanowany, ale nie chowaj swoich emocji – Nauczyciel też człowiek

Pamiętaj uczeń ma prawo do odrębności świata myśli, wartości i przeżyć

Pamiętaj uczeń nie jest po to, aby się miał Ciebie bać

Pozwól mu być szczerym i sam taki bądź

Pozwól mu być autentycznym i sam taki bądź

Pozwól mu być otwartym i sam taki bądź

Pojmuj ucznia od „wewnątrz” – widząc go nie przez pryzmat „dorosłego”

Ucz obiektywnie

Patrz obiektywnie

Poddawaj się autorefleksji pedagogicznej i ludzkiej

Wyjdź naprzeciw inicjatywom innych

Bądź rozsądny i opanowany, ale nie chowaj swoich emocji – Nauczyciel też człowiek

Nie podcinaj skrzydeł fantazji

Nie uprzedzaj i nie nastawiaj się do niego negatywnie

Nie zamykaj się w ramach programowych

Staraj się rozumieć postępowanie innych i ich motywy działań

Zacznij ufać swoim zdolnością pedagogicznym

Zacznij ufać i wierzyć w ucznia

Licz się z jego potrzebami psychicznymi

Uspokajaj swoim spokojem.

5. Zasada wiązania teorii z praktyką:

Pamiętaj uczeń tak jak Ty potrafi samodzielnie myśleć

Pamiętaj uczeń tak jak Ty uczy się dla siebie

Pamiętaj uczeń tak jak Ty potrafi korzystać z wiedzy

Ucz obiektywnie

Patrz obiektywnie

Poddawaj się autorefleksji pedagogicznej

Nie zamykaj się w ramach programowych, dawaj przykłady wykorzystania tej wiedzy w życiu przestanie być to wtedy taką abstrakcją

Wyjdź naprzeciw inicjatywom innych

Pamiętaj ucz i wychowuj z sercem i rozumem

Nie traktuj ucznia jak przedmiotu procesu nauczania

Pamiętaj nie masz władzy absolutnej

Stwarzaj okazje do wymiany zdań

Nagradzaj gdy potrzeba, szczególnie przy własnym wkładzie do pracy

Dziel się z uczniem odpowiedzialnością procesem nauczania

Pamiętaj Ty też uczysz się od innych

Pamiętaj stres nauczyciela uczniom się udziela

Pamiętaj trudni nauczyciele sprawiają uczniom kłopotów wiele

Pamiętaj sukces ucznia to Twój sukces

Działaj na rozum przez przekonanie

Pamiętaj uczeń to Twój motor napędowy

Ucz tego w co sam wierzysz i czujesz, że to „ma sens”

Wprowadzaj w świat wiedzy, ale nie narzucaj

Wierz w siebie i w innych

Sam bądź aktywny i pozwól pozytywnie wpływać na siebie

Na sam koniec myśli Barbary Cage, które w kilku słowach podsumowują wszystko.

Nauczyciel to ktoś, kto widzi w każdym dziecku wyjątkową osobę i zachęca je do rozwijania jego indywidualnych talentów oraz mocnych stron, widzi więcej niż tylko twarze- stara się zobaczyć dusze.

Nauczyciel odmienia życie każdego dziecka, całych rodzin, jak i przyszłość nas wszystkich.”

Beata Kręciewska

oligofrenopedaog